Η Παιδεία τον καιρό της Πληροφορικής.

Μαθαίνουμε ότι στη χώρα μας δύο «επιτροπές σοφών» έχουν συσταθεί για να προτείνουν τη συνταγή εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού μας συστήματος, με δραστικές τομές σε όλο το φάσμα, από το Δημοτικό ως και τα ΑΕΙ.  Ακούμε, επίσης, όπως αναφέρει Το Βήμα (28.10.2008), ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση το ΄χει καημό να ξαναφέρει στη Γηραιά Ήπειρο την πρωτοπορία της έρευνας, διότι αυτό – λέει – συνιστά μονόδρομο για την προάσπιση του υψηλού βιοτικού επιπέδου και της απασχόλησης των κατοίκων της στον 21ο αιώνα.

Στην κατεύθυνση αυτή, το 7ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο για την έρευνα χρηματοδοτεί εργασίες για το πέρασμα της εκπαίδευσης σε εκμαιευτικές (σωκρατικές) μεθόδους διδασκαλίας. Όμορφα ακούγονται όλα αυτά. Και αν τα ευρώ που δίνουμε για τανκς, αεροπλάνα και φρεγάτες δίνονταν στην εκπαίδευση, θα ακούγονταν ακόμη πιο ρεαλιστικά. Μήπως όμως ποντάρουμε σε λάθος στοίχημα; Μήπως η Παιδεία που αποζητά η νέα κοινωνία – η Κοινωνία της Γνώσης – δεν ενδιαφέρεται καν για τα μαθήματα σε σχολικές τάξεις και πανεπιστημιακά αμφιθέατρα; Μήπως χτίζουμε «πύργους στην άμμο»;

Η Παιδεία έχει ήδη περιέλθει στην κατηγορία του «υποχρεωτικού δώρου» και τώρα κινδυνεύει να θεωρηθεί… ανεπιθύμητο. Το 1979, 23 μαθητές του Ιslington Green School στο Βόρειο Λονδίνο, πλαισίωσαν χορωδιακά το τραγούδι του συγκροτήματος Ρink Floyd «Αnother Βrick in Τhe Wall», προκαλώντας την οργή της γυμνασιάρχη τους και της «ΟΛΜΕ» του Λονδίνου. Το λόγια του τραγουδιού- που χαράχτηκαν στη μνήμη της γενιάς μου – έλεγαν: «Δεν χρειαζόμαστε καμία εκπαίδευση, κανέναν έλεγχο σκέψης, κανέναν εξευτελισμό στην τάξη – δάσκαλοι, αφήστε τα παιδιά ήσυχα»…

Έχουν περάσει τρεις δεκαετίες από τότε και τα λόγια αυτά έχουν πάψει πια να ακούγονται σκανδαλώδη. Αντίθετα, έχουν γίνει κοινός τόπος σκέψης των απανταχού μαθητών. Τι κι αν κάποιοι μαθητές στις ΗΠΑ και στη Βόρεια Ευρώπη πηγαίνουν ήδη στο σχολείο με τον φορητό τους υπολογιστή; Όπως ανακάλυψε ο καθηγητής Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας των ΗΠΑ Μάικλ Γουές (Μichael Wesch), οι φοιτητές ανοίγουν τον υπολογιστή τους στην τάξη όχι για να βρουν στοιχεία σχετικά με το μάθημα, αλλά για να ξεπεράσουν την ανία της εκεί παρουσίας τους! Η όλη διαδικασία της μάθησης, από το δημοτικό ως το διδακτορικό, αντιμετωπίζεται ως «καταναγκαστικά έργα», χωρίς καν το όνειρο του «μετά». Αλλά, γιατί; Τι είναι αυτό που έχει μετατρέψει το κυνήγι της αριστείας σε αχώνευτο χάσιμο χρόνου; Τι έχει στερήσει από τα νιάτα μας την ελπίδα ενός μέλλοντος βασισμένου σε γνώσεις;

Η απάντηση είναι γραμμένη στους καταλόγους του ΟΑΕΔ κάθε «δυτικής» χώρας: Το 70% των ανέργων είναι πλέον οι πτυχιούχοι. Αλλά και από εκείνους που έχουν εργασία, οι περισσότερο είτε υποαμείβονται είτε απασχολούνται σε άσχετες με τις σπουδές τους εργασίες. Ιδιαίτερα οι κάτοχοι διδακτορικού – οι αριστούχοι του εκπαιδευτικού συστήματος – είναι καταδικασμένοι να ζουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του υπότροφοι των γονέων, αξιοθρήνητοι επαίτες εργασίας σε έναν κόσμο που τους απορρίπτει ως «υπερπροσοντούχους» και, επομένως, οικονομικά δυσβάστακτους. Αν η κατάσταση αυτή αρκεί για να αιτιολογήσει το ψαλίδισμα των ελπίδων διεθνώς, στη χώρα μας αγγίζει τα όρια της τραγικής φάρσας: Η σχεδόν πλήρης αποβιομηχάνιση, η τελματωμένη κρατικοδίαιτη έρευνα και η εξοργιστικά φαύλη χρηματοδότηση νέων επιχειρήσεων, προσυπογράφουν το αδιέξοδοΗ ελληνική οικογένεια χρυσοπληρώνει ιδιωτικά σχολεία, ιδιαίτερα μαθήματα και φροντιστήρια, για να καλύψει τις ανεπάρκειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος και «λιώνει» τα παιδιά της στο διάβασμα για να μπουν σε ένα ΑΕΙ. Και όλα αυτά για μια απίστευτη «αναπαραγωγή της μιζέριας». Για να γίνουν οι «αριστούχοι» οι φροντιστές της επόμενης γενιάς που θα σπρωχτεί στην κιμαδομηχανή των ΑΕΙ… Για να συντηρείται η μόνη ακμάζουσα «βιομηχανία» της χώρας μας, αυτή της Παιδείας και Παραπαιδείας.

Ο φοιτητής της νέας εποχής δεν αποδέχεται πια τη γνώση από καθέδρας. Θέλει αυτή να είναι προσβάσιμη από όπου και όποτε τη ζητήσει «Ίσως… αλλά η γνώση;» θα ρωτήσει ο καλοθελητής μέσα σας. «Τουλάχιστον αποκτούν γνώσεις, εφόδια για να βρουν τον δρόμο τους». Η ρομαντική αυτή θέση διαψεύδεται, δυστυχώς, από την πραγματικότητα και μάλιστα παταγωδώς: Κατά τις μετρήσεις των Αμερικανών, το 90% των γνώσεων που χρειάζεται ο μέσος πολίτης των ΗΠΑ στην οικονομικά ενεργό ζωή του αποκτάται «στον δρόμο», όχι στα πανεπιστήμια. Και είναι απόλυτα λογικό, αν αναλογιστεί κανείς την ταχύτητα με την οποία αλλάζει τα δεδομένα η τεχνολογική εξέλιξη. Τι από όσα μάθαμε στα θρανία και στα αμφιθέατρα της νιότης μας δεν έχει μπαγιατέψει ανεπανόρθωτα, έστω και με την πάροδο μιας μόνο πενταετίας;

Το όλο σύστημα είναι ακόμη στημένο στα πρότυπα της βιομηχανικής γραμμής παραγωγής: Αγνοεί τα προσωπικά μοντέλα μάθησης του κάθε μαθητή, προάγει τους πειθήνιους αποδέκτες της καθηγητικής αυθεντίας, βαθμολογεί με άριστα τους «παπαγάλους» και δίνει πτυχίο σε όσους επέζησαν του πολύχρονου κοσκινίσματος. Ο χαρακτηρισμός «φυτά» των αριστούχων μαθητών δεν είναι άμοιρος της λοβοτομής που επιβάλλει το σύστημα σε κάθε καινοτόμο, δημιουργικό και ανήσυχο πνεύμα. Το πολυπόθητο πτυχίο δεν διαφέρει και πολύ από το «απολυτήριο στρατού» ή τη στάμπα ποιοτικού ελέγχου σε ένα βιομηχανικό προϊόν.

Τα όσα ειπώθηκαν ως τώρα θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί ολόιδια και πριν από μία πενταετία. Ωστόσο αυτά που συνέβησαν στα πέντε τελευταία χρόνια πείθουν ότι φτάνουμε στο τέλος της εκπαίδευσης γραμμής παραγωγής.   Αυτά που έχουν ήδη συμβεί έχουν να κάνουν με την «τεχνολογική χειραφέτηση» της νέας γενιάς. Έχουμε πλέον μια ολόκληρη γενιά μαθητών- από την Α’ Δημοτικού ως την Γ’ Λυκείου – που ζει σε έναν ολότελα δικτυωμένο κόσμο. Ηλεκτρονικά μηχανάκια κάθε τύπου και μεγέθους διασφαλίζουν την ψηφιακή της επικοινωνία και επαφή με «κάθε κόσμο». Η επαφή αυτή είναι δυναμική – διαδραστική – και υπακούει σε ένα μόνο δόγμα: «Ακούω, βλέπω και μαθαίνω ότι θέλω, όπου θέλω, όταν το θέλω».

Αυτό ήταν. Ο ασκός του Αιόλου ανοίχτηκε. Για τα παιδιά που γεύτηκαν μια τέτοια εμπειρία, η εικόνα του κλασικού δασκάλου έχει γίνει απεχθής, ακόμη και μισητή. Στην καλύτερη περίπτωση, τον αντιμετωπίζουν με συγκατάβαση, συμπόνια, λύπηση… Ο σεβασμός εξατμίστηκε και μαζί του η όποια δυνατότητα του άμοιρου παιδαγωγού να ξαναπαίξει τον ρόλο που είχε αναλάβει. Όποιες τομές και αν κάνει η όποια «επιτροπή σοφών», το σχολείο θα είναι εφεξής ένα διάλειμμα πλήξης στην υπόλοιπη μεστή ζωή τους. Η εικονική πραγματικότητα έχει τόσα περισσότερα να τους πει… και στον ρυθμό που επιλέγουν αυτοί να την ακούσουν.

Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία» για όλους. Είναι χαρακτηριστικό το ότι, όταν πρωτοπαρουσίασε ο Νίκολας Νεγκροπόντε τον μαθητικό υπολογιστή, επέλεξε το σλόγκαν «Δεν είναι ένα άλλο μοντέλο φορητού υπολογιστή, είναι ένα άλλο μοντέλο εκπαίδευσης». Οι πολλοί δεν το κατάλαβαν και ακόμη λιγότεροι πίστεψαν ότι το εννοούσε. Ανάμεσά τους και οι ανταγωνιστές, που βάλθηκαν να παρουσιάσουν μηχανάκια εξίσου φθηνά και έκαναν τα πάντα για να πείσουν τις κυβερνήσεις να ποντάρουν σε υπολογιστές με «καθιερωμένο λογισμικό». Δεν είχαν καταλάβει ότι το ζητούμενο του Νεγκροπόντε δεν ήταν να φτιάξει μαθητές-χρήστες συγκεκριμένου λογισμικού, αλλά μαθητές έτοιμους για την Κοινωνία της Γνώσης.

Στην Ελλάδα, δεν γνωρίζουμε πόσα από αυτά τα μηνύματα έχουν φτάσει στους σοφούς μας που επεξεργάζονται την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Ούτε γνωρίζουμε το πώς σχεδιάζει το υπουργείο Παιδείας να αξιοποιήσει τους μαθητικούς υπολογιστές (του όποιου κατασκευαστή επιλέξει) στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το πιθανότερο είναι να ζήσουμε χρόνια «πιλοτικής εφαρμογής». Όποιες και αν είναι οι επιλογές, το τοπίο ανατροπής δεν αλλάζει. Ξεκινήσαμε τον 21ο αιώνα με το μήνυμα «θα αλλάζετε τρεις ως και πέντε δουλειές στη ζωή σας» και φθάσαμε τώρα να μας λένε ότι «θα αλλάζετε επτά ως δεκατέσσερις»! Μια τέτοια εξωφρενική αβεβαιότητα δεν αντιμετωπίζεται με κανένα κλασικό μοντέλο εκπαίδευσης, οσοδήποτε καλοστημένο. Το διαπίστωσαν και αυτοί ακόμη οι Αμερικανοί, οι αποδέκτες κάθε αριστούχου φοιτητή της υφηλίου: Στην ετήσια σύναξη συνεργατών της κατασκευάστριας μικροεπεξεργαστών Ιntel – στις 20 Αυγούστου 2008 -, ο πρόεδρός της Craig Βarrett επέλεξε για πρώτη φορά στα χρονικά να μην κάνει τεχνολογική ομιλία, αλλά πολιτική. Διεμήνυσε ότι «το εκπαιδευτικό σύστημα των ΗΠΑ βρίσκεται σε κρίση» και «είναι καιρός οι πολιτικοί μας ηγέτες να το αναγνωρίσουν και να το αντιμετωπίσουν».

Σαν τι θα μπορούσαν να κάνουν οι δικοί μας ηγέτες για την αντιμετώπιση αυτής της τεράστιας – για τα εθνικά μας δεδομένα – κρίσης; Μια σκέψη είναι να εκμεταλλευτούν τα κονδύλια του 7ου Π-Π για εκμαιευτικά μοντέλα εκπαίδευσης, προκειμένου να αρχίσει ένα πανελλήνιο «φροντιστήριο εκπαιδευτικών» στους διαδραστικούς τρόπους διδασκαλίας. Μια δεύτερη σκέψη, να αξιοποιήσουν το υποαπασχολούμενο δυναμικό προγραμματιστών και μηχανικών πληροφορικής της χώρας ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες εφαρμογές για μαθητικούς υπολογιστές, φορητές συσκευές και κινητά τηλέφωνα. Μια τρίτη, να τους αναθέσουν την υλοποίηση ενός (επιτέλους) λειτουργικού και πλήρους μεταγλωττιστή κειμένων ώστε να πάψει το Διαδίκτυο να είναι εργαλείο μόνο των αγγλόφωνων. Μια τέταρτη σκέψη είναι να ψηφιοποιήσουν και διαθέσουν άμεσα στο Διαδίκτυο κάθε εκπαιδευτικό υλικό του ΟΕΔΒ και σταδιακά όλο το περιεχόμενο της εθνικής βιβλιοθήκης. Μια πέμπτη, να συμβεί το ίδιο και στο πανεπιστημιακό υλικό, όπως και το να μεταδίδονται δικτυακά (μέσω δικτυακών κόμβων βιντεοροής) όλες οι ομιλίες των πανεπιστημιακών παραδόσεων, αλλά και των ανά τη χώρα επιστημονικών συνεδρίων. Μια έκτη σκέψη, για την πιστοποίηση μιας κατ’ αίτηση εκπαίδευσης, θα ήταν να δημιουργηθεί εθνικό σύστημα διακρίβωσης γνώσεων και δεξιοτήτων, μέσω Διαδικτύου, με τηλεχρέωση για όσους αποδέκτες της δεν είναι μαθητές, φοιτητές ή οικονομικά δυσπραγείς.

Δεν είναι σίγουρο το αν τέτοια βήματα θα μας κάνουν ικανούς να «αλλάζουμε ως και δεκατέσσερις δουλειές στη ζωή μας» χωρίς έμφραγμα. Αλλά είναι πολύ πιθανότερο, ότι χωρίς αυτά το εκπαιδευτικό μας σύστημα θα ετοιμάζει τα παιδιά μας για μόνο μία σίγουρη προοπτική: την ανεργία.

Πηγή: “e-paideia.net”

Advertisements
This entry was posted in Εκπαίδευση. Bookmark the permalink.

3 Responses to Η Παιδεία τον καιρό της Πληροφορικής.

  1. Ο/Η Mάριος λέει:

    Πολύ καλή ανάρτηση φίλε μου αν και συμβουλευτικά προτείνω να έκανες μεγαλύτερα τα γράμματα γιατί κουράζουν.

  2. Ο/Η Αναστάσης λέει:

    Μάλλον έχεις δίκιο, αλλά τα έκανα τόσο μικρά λόγω του ότι είναι μεγάλο το κείμενο.Θα τα μεγαλώσω, λοιπόν.

  3. Ο/Η ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ λέει:

       H συσώρευση γνώσεων και ο αγώνας για την απόκτηση της αρετής είναι απαραίτητος, υτερούμε στην πρακτική.
       Χρειάζονται περισσότερες ειδικότητες, και ελεύθερος χρόνος, μπορεί να γίνει με σχεδιοποιημένη οικονομία.
       Η διαρκή μάθηση με λαϊκά προγράμματα είναι απαραίτητη.
       Τέλος είμαι υπέραισιόδοξος για την νέα γενιά γνωρίζει περισσότερα απο τους πατέρες του Έθνους.
       Οι σοφοί θα πράξουν σωστά αν σκεφτούν απλά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s